આ પેજ પર · 6 ભાગ
- GST બિલમાં જરૂરી વિગતો (નિયમ 46)
- CGST, SGST કે IGST: કયો ટેક્સ લાગે?
- ટેક્સ ઇન્વૉઇસ, બિલ ઓફ સપ્લાય કે નાનું બિલ?
- મોબાઇલ કે કમ્પ્યુટરથી GST બિલ બનાવવાની 5 સ્ટેપ
- વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
- છેલ્લી વાત
અપડેટ: 18 ઓક્ટોબર 2026 · લેખક: અશોક સચદેવ · સ્ત્રોત: CGST નિયમો 2017નો નિયમ 46; CGST કાયદો કલમ 31
Quick answer
GST બિલ (ટેક્સ ઇન્વૉઇસ) બનાવવા માટે બિલમાં આ વિગતો હોવી જોઈએ: તમારું નામ, સરનામું અને GSTIN, 16 અક્ષર સુધીનો ક્રમિક બિલ નંબર, તારીખ, ગ્રાહકનું નામ અને (રજિસ્ટર્ડ હોય તો) GSTIN, દરેક આઇટમનું HSN, વર્ણન, જથ્થો, કરપાત્ર રકમ, GST દર અને રકમ, અને સહી. ગુજરાતની અંદર વેચાણ હોય તો GST અડધો CGST અને અડધો SGST લાગે (18% = 9% + 9%); બીજા રાજ્યમાં વેચાણ હોય તો પૂરો IGST. મફત GST ઇન્વૉઇસ જનરેટર થી આ બધું ગણીને PDF બિલ બને છે.
આ ગાઇડ ગુજરાતના દુકાનદારો માટે સરળ ગુજરાતીમાં છે: બિલમાં શું લખવું, ટેક્સ કેવી રીતે વહેંચવો, કયા વેચાણ પર બિલ ઓફ સપ્લાય આપવું, અને મોબાઇલ કે કમ્પ્યુટરથી બિલ કેવી રીતે બનાવવું. હિન્દીમાં વાંચવું હોય તો: GST बिल कैसे बनाएं.
GST બિલમાં જરૂરી વિગતો (નિયમ 46)
| વિગત | શું લખવું |
|---|
| તમારું નામ, સરનામું, GSTIN | રજિસ્ટ્રેશન પ્રમાણે. ગુજરાતનો GSTIN 24 થી શરૂ થાય છે |
| બિલ નંબર | ક્રમિક, 16 અક્ષર સુધી, નાણાકીય વર્ષમાં એક જ વાર |
| તારીખ | બિલ બનાવ્યાની તારીખ |
| ગ્રાહકની વિગત | નામ, સરનામું; રજિસ્ટર્ડ હોય તો GSTIN |
| HSN અને વર્ણન | ₹5 કરોડ સુધીના ટર્નઓવર પર B2B બિલમાં 4 અંકનો HSN |
| જથ્થો અને એકમ | જેમ કે 2 નંગ, 0.5 કિલો |
| કરપાત્ર રકમ | બિલ પર બતાવેલું ડિસ્કાઉન્ટ બાદ કર્યા પછી |
| GST દર અને રકમ | CGST અને SGST, અથવા IGST, અલગ-અલગ |
| પ્લેસ ઓફ સપ્લાય | બીજા રાજ્યના વેચાણમાં રાજ્યનું નામ |
| સહી | તમારી સહી અથવા ડિજિટલ સહી |
HSN કેવી રીતે શોધવો: HSN અને GST રેટ ફાઇન્ડર (હિન્દી નામથી પણ શોધી શકાય). ગ્રાહકનો GSTIN સાચા ફોર્મેટમાં છે કે નહીં તે GSTIN ચેકર થી જુઓ.
CGST, SGST કે IGST: કયો ટેક્સ લાગે?
| વેચાણ | ટેક્સ | ₹1,000 પર 18% નું ઉદાહરણ |
|---|
| ગુજરાતની અંદર (તમે અને ગ્રાહક બંને ગુજરાતમાં) | CGST + SGST | ₹90 + ₹90 = ₹180 |
| બીજા રાજ્યમાં (જેમ કે મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન) | IGST | ₹180 |
GST ઉમેરવાનું સૂત્ર: GST = કિંમત × દર ÷ 100. GST સહિતની કિંમતમાંથી GST કાઢવાનું સૂત્ર: GST = કુલ × દર ÷ (100 + દર). ઝડપી ગણતરી માટે GST કેલ્ક્યુલેટર.
ટેક્સ ઇન્વૉઇસ, બિલ ઓફ સપ્લાય કે નાનું બિલ?
| સ્થિતિ | કયું બિલ |
|---|
| સામાન્ય GST રજિસ્ટર્ડ દુકાન, ટેક્સવાળો માલ | ટેક્સ ઇન્વૉઇસ |
| કમ્પોઝિશન સ્કીમવાળી દુકાન, અથવા ફક્ત મુક્ત (exempt) માલ | બિલ ઓફ સપ્લાય, GST લખ્યા વગર |
| ₹200 થી ઓછું વેચાણ, અનરજિસ્ટર્ડ ગ્રાહક, ગ્રાહક બિલ ન માંગે | દિવસના અંતે આવા બધા વેચાણનું એક કન્સોલિડેટેડ બિલ બનાવી શકાય (કલમ 31(3)(b)) |
વધુ વિગત (અંગ્રેજીમાં): bill of supply vs tax invoice.
મોબાઇલ કે કમ્પ્યુટરથી GST બિલ બનાવવાની 5 સ્ટેપ
- દુકાનની વિગતો અને GSTIN એક વાર ભરો.
- દરેક આઇટમ સાથે HSN, GST દર અને વેચાણ કિંમત સેવ કરો.
- બિલમાં ગ્રાહક પસંદ કરો; રજિસ્ટર્ડ ગ્રાહક હોય તો તેનો GSTIN ઉમેરો.
- આઇટમ ઉમેરો (બારકોડ સ્કેન અથવા નામથી શોધો); ટેક્સ અને કુલ રકમ આપોઆપ ગણાય.
- થર્મલ કે A4 પ્રિન્ટ કરો, અથવા WhatsApp પર મોકલો.
ક્યારેક જ બિલ બનાવવું હોય તો મફત GST ઇન્વૉઇસ જનરેટર (લૉગિન વગર, PDF). રોજ બિલ બનાવતા હો તો બિલિંગ સૉફ્ટવેર સારું: RichPOS માં બિલ નંબર, ટેક્સ, સ્ટોક, ઉધાર અને GSTR-1 માટેના રિપોર્ટ એક જ જગ્યાએ છે; 30 દિવસ મફત ટ્રાયલ, પછી પહેલા 3 મહિના ₹99/મહિનો, પછી ₹199/મહિનો અથવા ₹2,000/વર્ષ. RichPOS ઈ-ઇન્વૉઇસ (IRN) કે ઈ-વે બિલ બનાવતું નથી.
છેલ્લી વાત
સાચું GST બિલ એટલે નિયમ 46 ની બધી વિગતો અને સાચો ટેક્સ. એક બિલ માટે મફત GST ઇન્વૉઇસ જનરેટર વાપરો, અને રોજના બિલ, સ્ટોક અને ઉધાર માટે RichPOS નો 30 દિવસનો મફત ટ્રાયલ લો, કાર્ડ જોઈતું નથી.
FAQ
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
GST બિલ કેવી રીતે બનાવવું?
બિલમાં તમારું નામ, સરનામું અને GSTIN, ક્રમિક બિલ નંબર, તારીખ, ગ્રાહકની વિગત, દરેક આઇટમનું HSN, જથ્થો, કરપાત્ર રકમ, GST દર અને રકમ, અને સહી લખો. ગુજરાતની અંદર વેચાણ પર GST અડધો CGST અને અડધો SGST લાગે.
ગુજરાતમાં 18% GST માં CGST અને SGST કેટલો?
ગુજરાતની અંદરના વેચાણ પર 9% CGST અને 9% SGST. બીજા રાજ્યના ગ્રાહકને વેચાણ પર પૂરો 18% IGST લાગે.
કમ્પોઝિશન સ્કીમવાળી દુકાન કયું બિલ આપે?
બિલ ઓફ સપ્લાય. કમ્પોઝિશન ડીલર ગ્રાહક પાસેથી GST વસૂલી શકતો નથી, એટલે બિલ પર ટેક્સની કોલમ ન હોય.
₹200 થી ઓછા વેચાણ પર બિલ આપવું જરૂરી છે?
અનરજિસ્ટર્ડ ગ્રાહકને ₹200 થી ઓછું વેચાણ હોય અને ગ્રાહક બિલ ન માંગે, તો દરેક વેચાણનું અલગ બિલ જરૂરી નથી; દિવસના અંતે આવા વેચાણનું એક કન્સોલિડેટેડ બિલ બનાવી શકાય (CGST કાયદો, કલમ 31(3)(b)).
મોબાઇલથી GST બિલ બનાવી શકાય?
હા. મફત GST ઇન્વૉઇસ જનરેટર મોબાઇલ બ્રાઉઝરમાં ચાલે છે અને PDF બિલ બનાવે છે. રોજના બિલ માટે RichPOS જેવું બિલિંગ સૉફ્ટવેર બ્રાઉઝર અને Android ઍપ પર ચાલે છે.
ગુજરાતનો GST સ્ટેટ કોડ કયો છે?
24. ગુજરાતમાં રજિસ્ટર્ડ દરેક GSTIN 24 થી શરૂ થાય છે.
ઝડપી હિસાબ જોઈએ છે? ફ્રી GST કેલ્ક્યુલેટર થી GST ઉમેરો અથવા બાદ કરો.
ASલેખક Ashok SachdevFounder, RichPOS Software, અમદાવાદ. અમે ભારતીય દુકાનો માટે RichPOS બનાવીએ છીએ અને આ ગાઇડ દુકાનદારોના રોજના સવાલો પરથી લખીએ છીએ. ટેક્સ રેટ અને કિંમતો તારીખ સાથે આપેલ છે; GST ની બાબતમાં તમારા CA સાથે ખાતરી કરો. સવાલ છે? WhatsApp કરો.
RichPOS થી સેકન્ડોમાં GST બિલ બનાવો
બિલિંગ, સ્ટોક, WhatsApp બિલ અને GST રિપોર્ટ એક જ એપમાં. 30 દિવસ ફ્રી ટ્રાયલ, કાર્ડની જરૂર નથી. પછી પહેલા 3 મહિના ₹99/મહિનો, ત્યાર બાદ ₹199/મહિનો.
